Kategori: Makaleler

Bir Kelimenin Zihinde Açtığı Kapı: “Âmed şüd ne anlama gelir?” Üzerine Psikolojik Bir Giriş Bazen insan bir kelimeye takılır ve o kelime yalnızca bir anlam taşımaz; zihnin içinde yankılanan bir soruya dönüşür. “Âmed şüd ne anlama gelir?” sorusu da böyle bir durum yaratır. İlk bakışta dilbilimsel bir merak gibi görünür, ama biraz derine inildiğinde bunun aslında insan zihninin anlam üretme biçimiyle ilgili olduğu fark edilir. İnsan davranışlarını merak eden biri için en ilginç şey, bir kelimenin bile nasıl duygusal bir tetikleyici olabildiğidir. Çünkü zihin, yalnızca bilgiyle değil; çağrışımlar, hatıralar ve sosyal bağlamlarla çalışır. Bu yüzden bir ifade, bazen bir anıyı,…

Kelimelerin Ölçüsü: S-M Kordon Kaç cm’den Fazlasıdır? Pikniktube sayfasında yeni bir konuya geçiyoruz: Bugün gündemimiz S-M kordon kaç cm’dir. Kelimeler, çoğu zaman bir nesnenin fiziksel karşılığından daha geniş bir evren kurar. Bir ölçü bandının sessizliği, yalnızca santimetreleri değil, aynı zamanda insanın dünyayı anlamlandırma biçimini de taşır. “S-M kordon kaç cm’dir?” sorusu da bu anlamda yalnızca teknik bir karşılık aramaz; metnin içinde, anlatının kıvrımlarında, hatta hafızanın derinliklerinde yankılanan bir edebi soruya dönüşür. Bir kordonun uzunluğu, bir hikâyenin cümle uzunluğu gibidir. Fazla sıkıysa nefes alamaz, fazla gevşekse anlam dağılıp gider. Edebiyat tam da bu gerilimde yaşar: ölçü ile özgürlük arasındaki görünmez dengede.…

Pikniktube sayfasında Mamule ne demek üzerine hazırlanan bu çalışma sona erdi. Mamule Ne Demek? Siyaset Bilimi Perspektifinden Üretim, Güç ve Toplumsal Düzen Toplumsal düzeni anlamaya çalışan herhangi bir analitik bakış, yalnızca kurumların nasıl çalıştığını değil, aynı zamanda gündelik hayatın en sıradan görünen nesnelerinin bile nasıl bir iktidar ağı içinde üretildiğini sorgular. “Mamule” kavramı bu noktada ilk bakışta dilsel bir ayrıntı gibi görünse de, üretim ilişkilerinden yurttaşlık deneyimine kadar uzanan geniş bir siyasal alanı ima eder. Mamule Kavramının Anlamı “Mamule”, köken olarak “mamul” kelimesiyle ilişkilidir ve genel anlamıyla üretilmiş, işlenmiş ya da ortaya çıkarılmış ürünleri ifade eder. Sanayi ve üretim bağlamında…

Geçmişi anlamak, bugünü yorumlamanın en güçlü yollarından biridir: Diyarbakır’ın Ermenice adı ve tarihsel katmanları Geçmişi anlamaya çalışırken bazen bir şehir adı, bütün bir tarihsel hafızayı açan anahtar gibi davranır. Diyarbakır’ın Ermenice karşılığı meselesi de tam olarak böyle bir anahtar niteliği taşır; çünkü burada yalnızca bir çeviri değil, farklı medeniyetlerin, imparatorlukların ve toplumsal hafızaların üst üste binmiş izleri söz konusudur. Diyarbakır’ın Ermenice adı nedir? Diyarbakır’ın Ermenice adı tarihsel ve kültürel bağlama göre değişmekle birlikte en yaygın karşılığı “Dikranagerd” (Տիգրանակերտ) olarak bilinir. Bu isim, Ermeni geleneğinde Büyük Tigran (Tigran II) tarafından kurulduğu düşünülen şehirlerle ilişkilidir. Ancak bu adlandırma tek katmanlı değildir. Antik…

En Rahat Koltuk Hangi Otobüs? Bilimin Gözünden Uzun Yol Konforu Merhaba! Pikniktube sayfasında bugün “En rahat koltuk hangi otobüs” konusunu tüm yönleriyle ele alıyoruz. Otobüse binip de “keşke şu koltuğu seçseydim” demeyen insan sayısı çok azdır. Hele uzun bir Eskişehir–İstanbul ya da Eskişehir–Ankara yolculuğunda, koltuk seçimi bir anda küçük bir strateji oyununa dönüşür. Pencere mi, koridor mu, ön taraf mı, orta mı… Hatta bazen bir adım daha ileri gidip “şoförün arkasındaki koltuk gerçekten efsane mi?” diye düşünürüz. Ben Eskişehir’de bir üniversitede çalışan 27 yaşında biri olarak bu konuyu sadece yolculuk yapan biri gibi değil, biraz da gözlemleyen biri gibi ele…

Dükkanlar asansör masrafına katılır mı? Kat Mülkiyeti, Bilimsel Mantık ve Günlük Hayatın Kesişimi Eskişehir’de üniversitede çalışan biri olarak, kampüse giderken her gün farklı apartmanların önünden geçiyorum. Bazılarında zemin katta küçük dükkânlar, üst katlarda ise öğrenciler, aileler… Ve çoğu binada benzer bir tartışmanın izlerini görmek mümkün: “Dükkanlar asansör masrafına katılır mı?” Bu soru ilk bakışta basit bir aidat meselesi gibi görünür. Ama işin içine biraz kat mülkiyeti mantığı, biraz ortak alan kullanımı, biraz da adalet duygusu girince konu düşündüğünüzden daha derin hale gelir. Hatta akademik açıdan bakıldığında, bu mesele bir “ortak kaynakların paylaşımı problemi” bile sayılabilir. Asansör meselesini neden bu kadar…

Pikniktube sayfasında OLED ekranlar göz yorar mı üzerine hazırlanan bu çalışma sona erdi. OLED Ekranlar Göz Yorar mı? Günlük Deneyimden Toplumsal Yapıya Uzanan Bir Okuma Bir ekranın karşısında geçirilen uzun saatlerin sonunda hissedilen o hafif yanma, kuruluk ya da zihinsel yorgunluk yalnızca biyolojik bir mesele midir, yoksa içinde yaşadığımız toplumsal düzenin görünmez bir sonucu mu? OLED ekranlar göz yorar mı sorusu, ilk bakışta teknik bir tartışma gibi görünür; fakat ekranın kendisi kadar ekranla kurulan ilişkinin biçimi de bu sorunun parçasıdır. Göz yorgunluğu, yalnızca ışığın şiddetiyle ilgili değildir; aynı zamanda çalışma biçimleri, sosyal beklentiler, ekonomik zorunluluklar ve hatta kültürel alışkanlıklarla iç…

Mavi Giyim Değişim Süresi ve Tüketim Toplumunda Kurumsal Düzen Üzerine Siyasal Bir Okuma Günlük hayatın sıradan görünen tüketim pratikleri, siyaset bilimi açısından bakıldığında iktidar ilişkilerinin en görünmez ama en etkili alanlarından birini oluşturur. Bir ürünün iade edilmesi, bir değişim süresinin sınırları ya da tüketicinin hak arama kapasitesi; yalnızca ticari süreçler değil, aynı zamanda modern toplumda meşruiyet üretiminin ve yurttaşlık bilincinin yeniden üretildiği alanlardır. Bu bağlamda, bir perakende markası olan Mavi Giyim üzerinden “değişim süresi ne kadardır?” sorusu yalnızca teknik bir tüketici sorusu değildir; aynı zamanda kurumların nasıl işlediğine, bireyin sistem içindeki konumuna ve daha geniş anlamda demokrasiyle kurulan ilişkiye dair…