Günün Keyfi Yazılar

Türkiye’nin İlk 500’de Kaç Üniversitesi Var? Bir sabah kahvemi yudumlarken, aklıma geldi. “Türkiye’deki üniversitelerin dünya sıralamasında nerede olduğunu hiç düşündüm mü?” dediğimde, aslında yıllardır duyduğumuz o saygın üniversiteler listelerinin ne kadar anlamlı olduğunu sorgulamaya başladım. Hepimiz “ilk 500” ya da “ilk 1000” gibi sıralamalara aşinayız ama bu sıralamalar ne kadar gerçekçi, ne kadar bize yol gösteriyor? Türkiye’nin dünya çapındaki üniversiteleri, gerçekten uluslararası arenada ne kadar tanınan ve saygı gören kurumlar? Bu yazıda, Türkiye’nin dünya üniversite sıralamalarındaki yerini ve bu sıralamanın ne kadar önemli olduğunu derinlemesine inceleyeceğiz. Türkiye’deki üniversitelerin sıralamalardaki durumunun ne anlama geldiğini, bu sıralamanın eğitim sistemine ve öğrencilerin geleceğine…

Su ile Bulaşan Hastalıklar: Tarihsel Bir Perspektif Geçmişin izlerini takip etmek, sadece eski zamanları anlamakla kalmaz; aynı zamanda bugünün dünyasına dair kritik dersler sunar. Tarih, yalnızca savaşların, imparatorlukların ve büyük dönüşümlerin hikayesi değildir. Aynı zamanda insanın doğa ile mücadelesinin, sağlığının ve çevresel faktörlerin ne denli iç içe geçtiğinin de bir anlatısıdır. Su ile bulaşan hastalıklar, yüzyıllar boyunca insanlık için bir tehdit olmuştur ve bu hastalıkların toplumlar üzerindeki etkileri, sosyal yapıları ve hatta ekonomi ile ilişkileri tarihsel olarak büyük değişimlere yol açmıştır. Bu yazıda, su kaynaklarının ve suyla taşınan hastalıkların tarihsel boyutunu inceleyecek, geçmişin bu zorlu mücadelesinin bugüne nasıl yansıdığını ve…

Sippro Mug: Felsefi Bir İnceleme Hayatımızın her anında, farkında olmasak da, objeler ve araçlar bizim gerçeklik algılarımızı şekillendirir. Bir fincan, bir masa, bir kitap… Hepsi sadece maddi varlıklardan ibaret midir? Ya da bir “şey”in anlamı, ona atfettiğimiz değer, işlevi ve kültürel bağlamıyla şekillenir mi? İşte bu tür sorular, insanın yaşamına dair derin anlam arayışını yansıtır. Fakat, soruyu daha da derinleştirirsek, elimizde tuttuğumuz, her gün kullandığımız “sippro mug” nedir? Bu basit bir içecek kabı mı, yoksa içinde barındırdığı anlamlarla daha geniş bir epistemolojik, etik ve ontolojik tartışmanın aracı mı? Felsefe, anlam arayışının ta kendisidir; her bir nesnenin, eylemin ve düşüncenin derinliklerine…

Pusulanın Bulunması ile Yeni Kıtalar Keşfedilmiş Midir? – Sosyolojik Bir Analiz Giriş: Keşifler ve Toplumsal Yapılar Arasındaki Bağlantı Hayatın anlamı, belki de bir keşfin peşinden gitmektir. Ancak bu keşifler, sadece fiziksel alanları kapsamaz. Bir toplum olarak, kim olduğumuzu, dünyayı nasıl algıladığımızı ve birbirimizle nasıl etkileşimde bulunduğumuzu anlamak da bir tür keşif değil midir? Pusula, 12. yüzyıldan itibaren denizcilere yol gösteren bir araç olarak tarihe damgasını vurmuş, yeni deniz yollarının açılmasına ve sonunda yeni kıtaların keşfedilmesine olanak tanımıştır. Fakat bu keşiflerin yalnızca coğrafi sınırlarda kalmadığını; insanlık tarihinin derinliklerine inerek toplumsal yapıları, eşitsizlikleri ve güç ilişkilerini de şekillendirdiğini gözlemlemek gerekir. Bu yazıda,…

Hastanede Arşiv Birimi Ne İş Yapar? Bir hastaneye adım attığınızda, ilk dikkatinizi çeken şey belki de o modern bina, sağlık ekipmanları ve hastaların tedavi süreçleri olur. Peki ya o devasa kurumsal yapının en arka köşesindeki, genellikle göz ardı edilen alan? Evet, burası hastanenin arşiv birimi. Belki de hiç duymadınız, belki de hiç dikkat etmediniz ama o arşiv odasında hayatlar saklıdır. Amaçları sadece kağıtları düzenlemek ve dosyaları arşivlemekten çok daha fazlasıdır. Bugün, bu göz ardı edilen ama hastanenin işleyişinde kritik bir rol oynayan arşiv biriminin ne iş yaptığını keşfedeceğiz. Neden bu kadar önemli olduklarına, tarihsel kökenlerine ve günümüzdeki gelişimlerine dair bilinmesi…

Bitki Zararlıları Nelerdir? Antropolojik Bir Bakış Toprak, su, hava—doğa bize her an yaşam için gerekli olan kaynakları sunarken, aynı zamanda başımıza gelebilecek zorlukların da kaynağı olabilir. Her gün etrafımızda büyüyen bitkiler, yaşam döngüsünün vazgeçilmez parçalarıdır; ama bu bitkiler de bazen doğal bir tehdit ile karşılaşır: bitki zararlıları. Bu zararlılar sadece tarımın değil, kültürlerin ve toplumların da önemli bir parçasıdır. Fakat bitki zararlıları, kültürlere ve toplumlara sadece biyolojik bir tehdit değil, aynı zamanda toplumsal yapıları etkileyen sosyal ve kültürel bir olgu olarak da karşımıza çıkar. Bu yazıda, bitki zararlılarının, antropolojik bir mercekten nasıl daha derin bir şekilde anlaşılabileceğini keşfetmeye davet ediyorum.…

Arıtma Suyu Taş Yapar Mı? Ekonomik Bir Perspektiften İnceleme Kaynaklar sınırlıdır, her seçim bir fırsat maliyeti taşır. Bu, günlük yaşamımızda aldığımız en basit kararlardan, toplumsal refahı etkileyen büyük politikalarımıza kadar her şeyde geçerlidir. Su arıtma sistemlerinden, tüketim alışkanlıklarımıza kadar birçok faktör, ekonomik dengenin ince çizgilerinde yer alır. Arıtma suyu kullanımı ve bu suyun vücutta taş yapıp yapmaması gibi sorular ise, sadece bireysel sağlıkla ilgili değil, aynı zamanda ekonomik kararların da bir sonucu olabilir. Bugün, bu soruyu mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden ele alacak, çeşitli piyasa dinamiklerini ve kamu politikalarının toplum üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz. Arıtma Suyu ve Sağlık: Mikroekonomik Bir…

Bisiklet Zinciri Yıkanır Mı? Sorunun Arkasında Yatan Gerçekler Bisikletle uzun bir turdan dönerken, zincirimin sesi artık bana batmaya başlamıştı. Her pedal çevirdiğimde, zincir biraz daha hışırtı yapıyor, sanki artık eski halinden eser yoktu. Derken, aklıma bir soru düştü: “Bisiklet zinciri yıkanır mı?” Bunu düşünmeye başladım çünkü zincirimin temizliğine pek dikkat ettiğimi söyleyemem. Hadi gelin, bu konuda birlikte derin bir sohbete dalalım ve zincirin yıkanmasıyla ilgili her şeyi sorgulayalım. Bisiklet Zincirinin Temizliğine Ne Zaman Dikkat Edilmeli? Bunu yazarken, aklıma bir şey geldi: Hepimiz zaman zaman bisikletlerimizi çok fazla kullanıyoruz. Ama çoğu zaman, bir arıza çıkmadıkça, zincir gibi önemli bir parçaya yeterince…

Magnolia Nerenin? Tarih, Kültür ve Doğa Üzerine Derinlemesine Bir İnceleme Bir arkadaşım, yıllar önce tatil için gittiği küçük bir kasabadan bahsederken, “Magnolia ağaçları her yerdeydi, kasaba sanki bir bahçeydi” demişti. İlk başta, ismi bana bir yere ait olmayan, belki de batı dünyasında popüler bir bitki türünü anımsatan, soğuk ve uzak bir kelime gibi gelmişti. Ama bu sözler kulağımda yankı yapmaya başladı ve ben de araştırmaya koyuldum: Magnolia nerede, nasıl bir bitki, neyi simgeliyor ve tarihsel olarak bu isim nereye ait? Herkesin dilinden düşmeyen bir kelimenin, aslında köklerinin çok daha derinlere dayandığını ve kültürel bağlamda başka bir anlam taşıdığını fark ettim.…

Digor Kürtçe İsmi Nedir? Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzenin Siyasi İzdüşümleri Giriş: İktidarın Dil ve Kimlik Üzerindeki Etkisi Günümüzde iktidar, sadece devletin kontrolüyle sınırlı kalmaz; toplumları şekillendiren, kimlikleri tanımlayan, toplumsal yapıları belirleyen çok daha derin bir olguya dönüşmüştür. İktidarın en güçlü araçlarından biri de dil ve kimliktir. Toplumlar, dil aracılığıyla sadece kendilerini tanımlamakla kalmaz, aynı zamanda bir kolektif hafıza oluşturur, geçmişi inşa eder ve geleceği şekillendirir. Peki, bir bölgenin adı, bir etnik grubun kimliği ve hatta bir dilin içeriği, iktidarın toplumsal yapıya etkisinin ne kadar güçlü bir yansımasıdır? Özellikle Türkiye gibi çok kültürlü ve çok etnikli bir ülkede, bir yerleşim…